Voldoe eenvoudig aan de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) met salaris- en HR-software

De Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) is op 1 januari 2020 ingegaan. De WW-premie wordt aangepast, net als het ontslagrecht en de ketenregeling. Daarnaast gelden andere regels voor oproepkrachten en payrollmedewerkers. Met salaris- en HR- software van verschillende leveranciers voldoe je eenvoudig aan de complexe WAB-wetgeving. Wij zetten voor je op een rij wat er verandert en hoe je het jezelf makkelijker kunt maken aan de wet te voldoen.

Wet arbeidsmarkt in balans

De Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) moet vast personeel aantrekkelijker maken. De WAB bevat maatregelen die volgens het kabinet de arbeidsmarkt weer in balans moet brengen. De WAB vervangt de Wet Werk en Zekerheid (WWZ).

Enerzijds krijgen flexwerkers meer zekerheid en een iets sterkere positie. Anderzijds wordt het makkelijker om iemand in vaste dienst te ontslaan. De zogenaamde ‘cumulatiegrond’ zorgt ervoor dat werkgevers meerdere redenen bij elkaar op mogen tellen om iemand te ontslaan. Ook mogen werkgevers voortaan drie tijdelijke contracten in drie jaar aangaan, in plaats van drie in twee jaar.

WAB: Waar moet je op letten?

De nieuwe regelgeving van de WAB heeft impact op de personeelsadministratie van organisaties en daarom hebben leveranciers van salaris-software en HR-software functionaliteiten aangepast en toegevoegd. Zo kun je eenvoudig voldoen aan de complexe WAB-wetgeving. Op welke onderwerpen moet je letten:

  1. WW-premiedifferentiatie: vast contract: lage WW-premie, flexibel contract: hoge WW-premie
  2. Transitievergoeding vanaf de 1e werkdag
  3. Oproepkrachten: aanbod voor vaste uren na 12 maanden
  4. Ketenbeding van 2 naar 3 jaar
  5. Gelijke rechtspositie payrollmedewerkers
  6. Ontslagrecht op basis van cumulatiegrond

WAB-functionaliteiten en ondersteuning in salaris- en HR-software

Welke functionaliteiten zijn er in salarisadministratie-software en HR-software om aan de WAB te voldoen? Hieronder volgt per onderwerp een toelichting.

1. WW-premiedifferentiatie

Als werkgever betaal je vanaf 1 januari 2020 een lage WW-premie voor werknemers in vaste dienst. Voor werknemers met een flexibel contract betaal je een hoge WW-premie. Dit heet WW-premiedifferentiatie. In de loonaangifte moet de juiste WW-premie worden afgedragen. Het gaat om de volgende software-ondersteuning voor WW-problematiek:

  • Lage of hoge WW-premie bijhouden per medewerker en per ingangsdatum (contract).
  • Met terugwerkende kracht automatisch WW-premie hoog berekenen als werknemer binnen 2 maanden weer uit dienst is.
  • Bijhouden verloonde uren per kalenderjaar en tonen (vrije) ruimte als het gaat om het bereiken van meer dan dertig procent van de uren, zoals in een arbeidsovereenkomst overeengekomen voor dat jaar. Dit dient als signalering wanneer een of meer werknemers boven de dertig procent dreigt te komen en daardoor met terugwerkende kracht alsnog hoge WW-premie berekend gaat worden voor betreffende werknemers. Je kan dan indien gewenst tijdig bijsturen.
  • Automatisch omzetten naar hoge WW-premie met terugwerkende kracht wanneer er overschrijding is van meer dan dertig procent van de uren, zoals in de arbeidsovereenkomst overeengekomen voor dat jaar.

Voorbeelden van HR- en salarissoftware met WW-differentiatie tools

Veel verschillende leveranciers van HR- en salarispakketten hebben functionaliteiten zoals hierboven beschreven meegenomen in nieuwe releases. De volgende leveranciers (op alfabetische volgorde) zijn bijvoorbeeld ingericht voor de WAB als het gaat om WW-differentiatie:

Afas Profit, BCS, Exact HR Salaris Plus, Nmbrs® Business & Nmbrs® Accountant, Logisal, Loon Salarissoftware Pakket: LoonBasis en LoonPro, Easylon, SalarFusion, Mercash Pakket, SDB Salaris en HRM, Nocore Facilitair en Nocore Flex, Flexservice, Polaris, Nextens Desktop Loon, Humanwave, RAET Youforce.

Kijk op de lijst met apps voor salarisadministratie-software of HR-software op Getapp voor meer leveranciers.

Tips keuze HR- en salarissoftware WW-differentiatie

  • De salarissoftware moet de WW-premie laag of hoog kunnen bijhouden per medewerker en per ingangsdatum (contract).
  • Houd in de gaten of de software dan ook automatisch WW-premie hoog met terugwerkende kracht kan berekenen als een werknemer binnen twee maanden weer uit dienst is. Dit geldt ook als er een overschrijding is van meer dan dertig procent van de uren, zoals in de arbeidsovereenkomst overeengekomen voor dat jaar.
  • Het is ideaal als de software als poortwachter fungeert en een tijdige signalering geeft als een of meer werknemers boven de dertig procent dreigt te komen. Dan kun je indien nodig tijdig bijsturen. Zo betaal je niet teveel WW-premie.

Over WW-differentiatie

Van elke medewerker moet je ervoor zorgen dat er een schriftelijke arbeidsovereenkomst aanwezig is waarin duidelijk staat of het om een tijdelijke of vaste arbeidsovereenkomst gaat. Dit voorkomt onduidelijkheid bij controle en voorkomt dat je tóch de hoge premie moet afdragen.

Zet het soort contract ook op de loonstrook en vermeldt duidelijk of de hoge of lage premie werd afgedragen.

Overweeg om tijdelijke contracten van goed functionerende medewerkers om te zetten in vaste contracten. Natuurlijk in samenspraak met de betrokken manager en HR. Dit kan aanzienlijk schelen in de premies.

2. Transitievergoeding vanaf de 1e werkdag

Sinds 1 januari 2020 moet je bij een ontslag of het niet verlengen van een tijdelijk contract een transitievergoeding betalen vanaf de eerste werkdag, ook tijdens de proeftijd. Het maakt dan niet meer uit hoe lang de arbeidsovereenkomst heeft geduurd. Hiermee verandert dus ook de berekening van het te betalen bedrag.

WAB software ondersteuning AFAS
Bron: AFAS Profit

De berekening van transitievergoeding bestaat in de basis uit twee onderdelen, het actuele maandsalaris en het arbeidsverleden/dienstjaren. Daarbij hebben medewerkers vanaf dag 1 recht op transitievergoeding bij ontslag, dus ook tijdens de proeftijd!

Je gaat wel een lagere transitievergoeding betalen, namelijk voor elk jaar dienstverband betaal je een 1/3 bruto maandsalaris, dus ook voor de jaren na tien jaar dienstverband. Voor 2020 was dat nog na tien jaar nog 1/2 bruto maandsalaris per contractjaar. De periode voor de transitievergoeding wordt niet meer afgerond op halve jaren, maar berekend over de werkelijke contractduur.

Salaris- en HR Software leveranciers zoals AFAS Profit en BCS hebben hun software al voorzien van de mogelijkheid om de transitievergoeding volgens de nieuwe WAB te berekenen.

Tips over transitievergoeding

  • De ontslag- en transitievergoeding wordt meestal bij de afrekening uitbetaald. In de praktijk kan dit in de maand na afloop van de arbeidsverhouding. Dit wordt als leidraad aangehouden om te bepalen of de werkgever de uitbetaling tijdig heeft gedaan. Betaal je te laat, dan heeft de medewerker recht op wettelijke rente.
  • Ben je een klein bedrijf, dan krijg je onder de WAB vanaf 1-1-2021 compensatie voor transitievergoedingen die je moet betalen als je je bedrijf beëindigt omdat je ziek bent of met pensioen gaat.
  • De maximale transitievergoeding wordt vooraf bepaald in 2019: €81.000 of maximaal 1 bruto jaarsalaris, indien hoger dan maximum.
  • Er is géén transitievergoeding:
    • na bereiken AOW-gerechtigde leeftijd
    • bij ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van werknemer
    • voor jongeren onder 18 jaar die banen hebben van gemiddeld twaalf uur per week of minder

3. Oproepkrachten: aanbod voor vaste uren na 12 maanden

 Werk je veel met oproepkrachten? Dan zijn dit de wijzigingen waar je rekening mee moet houden:

Sinds 1 januari 2020 moet je oproepkrachten die je langer dan 12 maanden in dienst hebt, een aanbod doen voor een vast contract voor het gemiddelde aantal uren dat hij in dat jaar heeft gewerkt. Een voorbeeld: huurde je de oproepkracht voor 20 uur per week in en werkte hij een jaar lang 28 uur per week? Dan moet je hem een contract voor 28 uur bieden.

De nieuwe wet schrijft voor dat een oproepkracht met een nulurencontract of een min/maxcontract alleen verplicht is te komen werken als je hem minimaal vier dagen van tevoren oproept. Doe je dat niet, dan heeft hij het recht het werk te weigeren. En zeg je een oproep tot werken korter dan vier dagen van tevoren af, dan moet je de oproepkracht toch uitbetalen, tenzij er afwijkende afspraken in de cao zijn gemaakt.

 Tips over oproepkrachten en de WAB

  • Een oproepkracht is niet verplicht om het aanbod voor een vast contract aan te nemen. Kiest de werknemer voor de oproepovereenkomst, dan moet je wel elke 12 maanden een aanbod voor vaste uren aanbieden.
  • Heb jij op 1 januari 2020 al oproepkrachten die langer dan 12 maanden in dienst zijn, dan moet je deze werknemers vóór 1 februari 2020 een aanbod met vaste uren doen.
  • Veel oproepkrachten in dienst? Houd rekening met een stijging van kosten door de hogere WW-premie door de WW-differentiatie.

Voor dit onderdeel van de WAB, hebben softwareleveranciers meestal geen specifieke functionaliteit ingericht.

4. Ketenbeding van 2 naar 3 jaar

Vanaf 1 januari 2020 kunnen werkgever en medewerkers 3 tijdelijke contracten in maximaal 3 jaar aangaan. Het hierop volgende contract is dan automatisch een vast contract. Tot en met 31 december 2019 was het mogelijk om 3 tijdelijke contracten in maximaal 2 jaar aan te gaan.

Het is belangrijk dat de salaris-software en hr-software overzicht biedt in de contracten van medewerkers. Verschillende leveranciers werken met dashboards  waarop je kunt zien hoeveel en welke contracten er met medewerkers zijn.

Wet Arbeidsmarkt in Balans contracten overzicht
Bron: Afas

Tips voor ketenbeding in de WAB

De verplichte pauze tussen twee opvolgende contracten blijft in principe zes maanden. Wel kan in de verplichte cao voor jouw bedrijfstak worden afgesproken dat deze periode tot drie maanden wordt verkort. Dat mag alleen als sprake is van seizoenswerk dat maximaal negen maanden per jaar kan worden verricht.

Controleer of de HR-software zelf of door de leverancier kan worden aangepast zodat de ketens juist worden geregistreerd.

5. Gelijke rechtspositie payrollmedewerkers

Onder de WAB hebben payrollers vrijwel dezelfde status als eigen werknemers, voor zowel primaire als de secundaire arbeidsvoorwaarden. De wijzigingen op een rij, zodat je er rekening mee kunt houden in de keuze voor salaris- en HR-software:

  • Payrollers vielen onder de uitzend-cao, vanaf 2020 hebben payrollwerknemers recht op de primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden volgens de cao van de organisatie. Werkgevers zijn verplicht om deze arbeidsvoorwaarden (denk aan vakantiegeld, 13e maand) aan te leveren bij het payrollbedrijf. De extra loonkosten berekenen payrollbedrijven door.
  • Vanaf 1 januari 2020 geldt de herziene ketenregeling ook voor payrollmedewerkers. Dat betekent dat na drie contracten of na drie jaar een vast contract aangeboden moet worden.
  • Ongeacht hoe lang een payrollmedewerker voor het bedrijf werkt, is het verplicht om ook na de eerste werkdag transitievergoeding te bieden. De transitievergoeding van een derde bruto maandsalaris per gewerkte maand wordt berekend vanaf de eerste werkdag en geldt ook wanneer je een tijdelijk contract niet verlengt.
  • Binnen de nieuwe WAB-wet moet er aan payrollmedewerkers een pensioenregeling worden aangeboden. Deze nieuwe pensioenregeling gaat echter pas in 2021 in.

6. Ontslagrecht op basis van cumulatiegrond

Met ingang van de Wet arbeidsmarkt in balans zijn er minder strenge voorwaarden voor het ontslag van werknemers in vaste dienst. Onder de WAB is ontslag ook mogelijk als sprake is van een optelsom van omstandigheden, de zogeheten cumulatiegrond. Bij de keuze van software moet je er dus op letten dat er voldoende mogelijkheden zijn om aan dossiervorming te doen.

Tip WAB ontslagrecht: Cumuleren kost geld! Bij toepassing van cumulatiegrond kan een organisatie bovenop de transitievergoeding een extra ontslagvergoeding moeten betalen van maximaal de helft van de transitievergoeding.

Op zoek naar een overzicht van HR- en salarissoftware?

Bekijk dan de catalogus van GetApp.nl. Bespaar tijd en krijg snel uitgebreide informatie over softwareoplossingen voor HR en salarisadministratie. Je kunt functies, beoordelingen en prijzen vergelijken.