Van Lego tot Netflix: 3 bedrijven met succesvol verandermanagement

Verandering is niet makkelijk, maar verandering is wel goed. Aanpassing en verandering leiden tot vooruitgang, verbetering en groei. Meer van hetzelfde blijven doen en niet mee evolueren kan ertoe leiden dat nieuwkomers of bedrijven die zich wel aanpassen je de markt uit concurreren.

Charles Darwin wist dat al: ‘’Het is niet de sterkste van de soort die overleeft, noch de meest intelligente. Het is degene met het grootste aanpassingsvermogen bij veranderingen’’.

Verandermanagement

Vasthouden aan oude gewoonten, gewoon, omdat je het nou eenmaal altijd zo gedaan hebt is dus geen optie. Bedrijfsleiders moeten vernieuwing omarmen én uitvoeren door bijvoorbeeld nieuwe tools te gebruiken voor verandermanagement. Tegelijkertijd moeten ze trouw blijven aan de oorspronkelijke visie die hun bedrijf succesvol heeft gemaakt. Weten wanneer en hoe je moet veranderen, maakt het verschil tussen een succesvol bedrijf en een bedrijf dat gedoemd is te mislukken.

Volgens Gartner startten organisaties gemiddeld 5 verandertrajecten in de afgelopen 3 jaar. Slechts bij een derde van de organisaties werden de doelstellingen gehaald, bij 16% werden de resultaten deels behaald en bij de helft was het simpelweg een mislukking.

Besluitvormers van kleine bedrijven hebben niet veel speelruimte als het gaat om effectief verandermanagement. Als je het vaker dan één keer bij het verkeerde eind hebt, loop je het risico dat je bedrijf het niet overleeft.

Daarom is een effectieve veranderstrategie zo belangrijk, of je nu naar een ander gebouw verhuist, een nieuw systeem voor projectmanagement implementeert of een nieuwe teamleider in dienst neemt.

3 verhalen over effectief verandermanagement waarvan jouw bedrijf iets kan leren

Er zijn veel verhalen over bedrijven die verandering met succes hebben aangepakt, maar nog veel meer bedrijven die dat niet goed hebben gedaan. Maar hier vertellen we je drie verhalen van bedrijven die het helemaal gemaakt hebben dankzij een succesvolle veranderstrategie. Als jij met jouw kleine bedrijf ook te maken hebt met veranderingsmanagement kan je wellicht een aantal lessen hieruit trekken.

1. Netflix blijft vertrouwen op zijn digitale plan

Netflix succesvol verandermanagement
Netflix (Bron)

Netflix vóór de verandering

In 1998 begon Netflix met het verhuren van dvd’s, die per post werden verstuurd. Klanten stelden een lijst samen met de films die ze wilden huren en het bedrijf stuurde die films in de opgegeven volgorde per post op. De volgende film werd pas verzonden nadat de klant de vorige had teruggestuurd. Voor het einde van de jaren negentig en de vroege jaren nul was dit een uitstekend businessmodel. Netflix kreeg honderdduizenden abonnees en ging in 2002 naar de beurs.

Maar het entertainment veranderde en de manier waarop consumenten ernaar keken ook. Als Netflix was doorgegaan met het versturen van kwetsbare schijfjes in enveloppen, zou de groei van het bedrijf gestagneerd zijn door externe factoren, zoals de capaciteit van de postbedrijven in de VS, de levensduur van het dvd-formaat en de fysieke voorraad van het bedrijf zelf.

Amazon begon in 2006 met het aanbieden van videostreaming-diensten, terwijl Blockbuster, dat groot was geworden met fysieke media (en in 2000 een kans afsloeg om Netflix over te nemen!) zijn omzet gestaag zag dalen.

Het was pompen of verzuipen voor Netflix. De toekomst van het bedrijf hing af van de manier waarop het de overstap naar de digitale wereld zou aanpakken.

Verandermanagement van Netflix

Het succes van de veranderstrategie van Netflix is bekend. Het aantal Netflix-abonnees groeide van 23 miljoen in 2011 tot meer dan 139 miljoen in 2019.

Toch liep het niet meteen al vanaf een leien dakje. Klanten waren eerst woedend toen Netflix aparte prijzen ging rekenen voor digitale streamingdiensten en dvd’s. Eind 2011 keerden zo’n 800.000 klanten het bedrijf de rug toe. De prijs van het Netflix-aandeel kelderde in slechts vier maanden tijd met 77%.

Maar ondanks die turbulente begintijd bleven de leiders van Netflix vasthouden aan de veranderstrategie. Het management vormde één gesloten front en het bedrijf bleef investeren in de ontwikkeling van digitale streaming en een originele programmering. In 2017 had Netflix meer abonnees dan de kabelmaatschappijen in de VS.

De les van Netflix

Verandering gaat zelden zonder slag of stoot. Bovendien duurt het, net zoals bij de meeste projecten, vaak veel langer dan verwacht tot de eerste tekenen van succes merkbaar worden.

Daarom is het ook zo belangrijk om door te zetten en te blijven vertrouwen op je veranderstrategie. Dat is natuurlijk gemakkelijker als je plan meteen vanaf het begin goed in elkaar zit.

Reed Hastings, CEO van Netflix, wist dat dvd’s op hun retour waren en dat zijn bedrijf alleen maar succesvol kon zijn als het van koers veranderde en de digitale toekomst omarmde. In februari 2009 zei hij tegen Bloomberg: “We hebben maar één doelstelling en dat is ‘succesvol zijn op het gebied van streaming’. Als ons dat lukt, zijn we binnen.”

Net zoals Hastings en Netflix moet je goed onderzoek doen, je bedrijf voorbereiden op de toekomst en je plan uitvoeren. Dit kan betekenen dat je van een fysiek product moet overschakelen op een digitaal product of gewoon moet investeren in nieuwe smartphones voor je verkopers.

Laat je niet ontmoedigen en gooi je plannen niet meteen de prullenbak in als je in het begin te maken krijgt met weerstand en achteruitgang

2. Apple ontwikkelt zich, maar blijft trouw aan zijn oorspronkelijke visie

Apple veranderingsmanagementApple: Think different (Bron)

Apple vóór de verandering

Jongeren van generatie Z weten misschien niet eens dat Apple in eerste instantie beroemd werd om heel iets anders dan de iPhone en de MacBook of dat het bedrijf eind jaren 90 op sterven na dood was.

In 1997 werd er in een kwartaal een verlies geboekt van $ 56 miljoen (het slechtste financiële kwartaal van Apple ooit). En hoe liep dat af? Apple heeft op dit moment een omzet van meer dan €84 miljard per kwartaal.

Het bedrijf, dat lang bekend stond als visionair en creatief, was gestagneerd. Na de 7 kg zware Mac Portable van €5780 (1989), de halfbakken Apple Newton (1993) en het slecht ontvangen Apple Pippin videogamesysteem (1996), om maar enkele misstappen te noemen, ging Apple de 21e eeuw in met een forse deuk in zijn geloofwaardigheid.

Een revolutionair idee wist het tij echter te keren, dankzij de terugkeer van een van de medeoprichters van Apple.

Veranderingsstrategie van Apple

In 1997 keerde Steve Jobs, een medeoprichter van Apple die het bedrijf in 1985 had verlaten, terug om Apple uit het diepe dal te halen. Met de eigenzinnige visionair terug aan het roer boekte Apple meer dan tien jaar lang het ene grote succes na het andere, met de iMac (1998), de iBook/MacBook (1999) en de iPod (2001).

Deze innovaties ontwikkelden zich uiteindelijk tot het product dat van Apple het eerste Amerikaanse bedrijf zou maken met een beurswaarde van 1 biljoen dollar: de alomtegenwoordige iPhone (2007), waarvan er inmiddels wereldwijd meer dan een miljard stuks zijn verkocht.

Apple slaagde hierin door zijn oorspronkelijke visie (geavanceerde technologieën toegankelijk maken voor het grote publiek) te combineren met de bereidheid om zich verder te ontwikkelen.

De les van Apple

Wat leer je hiervan? Blijf trouw aan je visie, maar wees bereid om te evolueren.

Er is in de hele geschiedenis nog nooit een bedrijf geweest dat kon groeien zonder zich te ontwikkelen om te voldoen aan de telkens veranderende wensen van de klant. Zelfs Coca-Cola, waarvan het basisrecept al meer dan 130 jaar onveranderd is gebleven, heeft afgeleide producten moeten ontwikkelen. Het bedrijf heeft de verpakking aangepast en moet blijven adverteren om zijn populariteit te behouden.

Kijk maar naar Blockbuster of de gedrukte nieuwsmedia om te zien wat er gebeurt als bedrijven stil blijven staan.

Als leider en projectmanager van een klein bedrijf moet je de meest essentiële elementen van de kernvisie van je bedrijf zien te behouden en de veranderingen aanbrengen die nodig zijn om levensvatbaar en concurrerend te blijven. Dit is de essentie van change management.

Denk terug aan de visie die jouw bedrijf uniek en waardevol heeft gemaakt en bedenk dan hoe je die visie nog beter kunt realiseren door incrementele veranderingen in wat je toch al doet.

Misschien is dit het in dienst nemen van een nieuwe manager of een samenwerking met een ander klein bedrijf, zodat je je klanten nog beter van dienst kunt zijn of kunt uitbreiden naar een nieuwe regio.

Gartner stelt een eenvoudig kader voor om dit soort gecalculeerd, incrementeel verandermanagement aan te pakken: een van-naar-omdat-verhaallijn.

  • Van: definieer je uitgangspunt met input van het management, zakenpartners en medewerkers.
  • Naar: beschrijf de richting die de organisatie moet inslaan.
  • Omdat: leg uit waarom de verandering belangrijk is en stem die verandering af op je bedrijfsstrategie.

Bekijk dit stuk van Smarter With Gartner (in het Engels) voor meer informatie over de van-naar-omdat-aanpak van change management.

3. Lego bouwt digitaal verder met steentjes

Veranderingsmanagement Lego blokken
Lego steentjes (Bron)

Lego vóór de verandering 

Vroeger maakte Lego eigenlijk alleen maar plastic steentjes. En die plastic steentjes maakten het bedrijf groot, zeker toen Lego er ook nog kleine poppetjes bij ging maken en complete sets begon te verkopen met thema’s als de ruimte, middeleeuwse kastelen en moderne steden.

Internet en Netflix en iPhones en videogames bestonden toen nog niet. Toen de wereld echter steeds digitaler werd, was Lego opeens niet meer relevant.

Aan het begin van de 21e eeuw draaide Lego jaarlijks honderden miljoenen dollars verlies. De onderneming moest duizenden mensen ontslaan, stelde een nieuwe directeur aan en sloot pretparken en fabrieken.

“We bevinden ons op een brandend platform”, zei Jørgen Vig Knudstorp, CEO van Lego, tegen zijn medewerkers. “Het geld raakt op… en waarschijnlijk gaan we dit niet overleven.”

Als Lego het hoofd boven water wilde houden in de 21e eeuw, zou het bedrijf het over een andere boeg moeten gooien.

Veranderingsstrategie van Lego

Hoe kan een bedrijf dat groot is geworden met eenvoudige plastic steentjes, de aandacht trekken in het digitale tijdperk? Door alles waarmee Lego succesvol was geworden – het plezier, de speelsheid, de verbeelding – te vertalen naar de digitale wereld, via televisie, films en videogames.

Maar, en dit is essentieel, Lego bleef voor de kinderen, de hobbyisten en de fanatieke verzamelaars ook nog steeds de plastic steentjes maken die het fundament vormden van het succes van het bedrijf.

Met andere woorden: Lego hield de kernactiviteiten van het bedrijf sterk maar ging tegelijkertijd aan de slag met nieuwe strategieën.

Lego werd actief in de entertainmentindustrie, met succesvolle films en videogames gebaseerd op Star Wars, Marvel en Batman, en eigen brands zoals Bionicle, Ninjago en The Lego Movie. Dat legde hen geen windeieren en het merk werd hiermee ook bij een nieuwe generatie populair.

In 2015 behaalde Lego een omzet van meer dan $ 5 miljard, bijna $ 3 miljard meer dan vijf jaar eerder.

De les van Lego

Jouw kleine bedrijf krijgt hoe dan ook te maken met verandering, of je dat nu wilt of niet. Je kunt dan twee dingen doen: je gaat er niet in mee en je bedrijf verliest zijn bestaansrecht of je anticipeert en zorgt dat je met de tijd meegaat.

Het is belangrijk om verandering te omarmen en het is spannend om met je bedrijf nieuwe paden te bewandelen. Aan de andere kant is het echter ook belangrijk om de kern van je bedrijf intact te laten. Gooi het legosteentje niet weg met het badwater.

Wacht als het even kan ook niet tot je de winst ziet kelderen voordat je besluit dat het tijd is voor verandering.

Als besluitvormer en projectmanager van een klein bedrijf kun je wachten tot je op een brandend platform staat en dan beslissen dat verandering onvermijdelijk is … of je kunt in de gaten houden waar er rook is en dan meteen maatregelen nemen.

Hier zijn een paar dingen die erop wijzen dat het tijd is voor verandering:

  • Je winst en je marktaandeel blijven dalen, van maand tot maand en van jaar tot jaar.
  • Medewerkers vertrekken sneller naar andere bedrijven dan jij ze kunt vervangen.
  • Je technologie in de werkomgeving belemmert je medewerkers, omdat deze traag en inefficiënt is.

Of je nu je bedrijfsstrategie moet veranderen, de arbeidsvoorwaarden voor je personeel moet verbeteren, nieuwe leiders moet aanstellen of je technologie moet moderniseren: je kunt niet reageren op verandering door gewoon op de oude voet door te blijven gaan en dan maar hopen dat de symptomen vanzelf verdwijnen.

Bij effectief change management gaat het in feite om het in goede banen leiden van twee dingen: vasthouden aan wat wel werkt en afstoten wat niet werkt, zodat je ruimte krijgt om iets nieuws te proberen. En dat herhaal je dan.

Werk aan je eigen verhaal over effectief verandermanagement

De voorafgaande voorbeelden gaan over grote bedrijven met een miljardenomzet. Maar de lessen die deze bedrijven hebben geleerd over veranderingsmanegement, zijn relevant voor de leiders van alle bedrijven, van klein tot groot.

Neem altijd de volgende drie belangrijke richtlijnen in acht, met welke uitdagingen je ook te maken hebt:

  • Stel een goed plan op en houd je hieraan tijdens het hele veranderproces.
  • Ontwikkel je bedrijf verder maar blijf daarbij trouw aan je oorspronkelijke visie.
  • Let op aanwijzingen dat je bedrijf achterop raakt, zodat je met change management kunt beginnen voordat het te laat is.

Heb jij nog meer voorbeelden van geslaagd veranderbeheer die je wilt delen? We horen er graag meer over in de opmerkingen.

Verandermanagement is slechts één onderdeel van de essentiële projectmanagement-toolkit. Lees ook ons artikel over gratis en open source project management tools voor de nieuwste trends op technologiegebied.

Op zoek naar projectmanagement-software? Bekijk de lijst van Capterra met de projectmanagement-software.